DOLAR 17,8763 -0.13%
EURO 18,3217 0.06%
ALTIN 1.029,54-0,37
BITCOIN 409321-4,66%
İzmir
30°

AÇIK

13:15

ÖĞLE'YE KALAN SÜRE

Beyin Hastalıklarında Dil ve Konuşma Nasıl Etkilenir ?

Beyin Hastalıklarında Dil ve Konuşma Nasıl Etkilenir ?

ABONE OL
Temmuz 20, 2022 11:24
Beyin Hastalıklarında Dil ve Konuşma Nasıl Etkilenir ?
0

BEĞENDİM

ABONE OL
ADS 740X90

Beyin hastalıklarında lisan ve konuşma nasıl etkilenir  Uzman Lisan ve Konuşma Terapisti Ayşegül Yılmaz, beyin hastalıkları sonucunda lisan ve konuşma alanında afazi, dizartri ya da konuşma apraksisi olarak isimlendirilen bozukluklar ortaya çıkabileceğini söyledi

Demans, travmatik beyin hasarı, Parkinson, ALS ve inme üzere beyin hastalıkları sonucunda bilişsel, dilsel, iletişimsel zahmetler, konuşma bozuklukları, ses ve yutma bozuklukları görülebiliyor. Uzman Lisan ve Konuşma Terapisti Ayşegül Yılmaz, beyin hastalıkları sonucunda lisan ve konuşma alanında afazi, dizartri ya da konuşma apraksisi olarak isimlendirilen bozukluklar ortaya çıkabileceğini söyledi. Hastalara yaklaşımın değerine işaret eden Yılmaz, “Konuşma esnasında karşı tarafın daha uygun anlayacağı kanısıyla seslerini yükseltmemeli, bunun yerine kullandıkları lisanı daha kolay tutmalılar. Açık uçlu sorular yerine evet-hayır soruları tercih edilmelidir. Konuşma esnasında karşı tarafın sözcükleri bulup söz etmesi için vakit tanımalılar.” tavsiyesinde bulundu.

22 Temmuz, Dünya Nöroloji Federasyonu tarafından “Dünya Beyin Günü” olarak kabul edilliyor. Bu özel günde beyin sıhhatinin değerine dikkat çekilmesi hedefleniyor.

Üsküdar Üniversitesi NPİSTANBUL Hastanesi Uzman Lisan ve Konuşma Terapisti Ayşegül Yılmaz, beyin hastalıkları sonucunda ortaya çıkan lisan ve konuşma bozukluklarına ait değerlendiremede bulundu.

Dil ve konuşmada bozukluklar ortaya çıkabilir

Demans, travmatik beyin hasarı, Parkinson, ALS ve inme üzere beyin hastalıkları sonucunda bilişsel, dilsel, iletişimsel zahmetler, konuşma bozuklukları, ses ve yutma bozuklukları görülebileceğini kaydeden Ayşegül Yılmaz, “Dil ve konuşma alanında afazi, dizartri ya da konuşma apraksisi olarak isimlendirilen bozukluklar ortaya çıkabilmektedir.” dedi.

Afazinin beynin lisandan sorumlu alanlarının hasarlanmasından kaynaklanan edinilmiş bir lisan bozukluğu olduğunu kaydeden Ayşegül Yılmaz, “Bu duruma sahip olan bireylerde konuşma, manaya, tekrarlama, isimlendirme, okuma ve yazma ile ilgili hünerler etkilenmektedir. Dizartri; lisan, dudak, yumuşak damak, yüz, gırtlak üzere konuşmada kullanılan kasların ve yapıların güçsüzlüğü ve uyumundaki bozulmalar sonucu konuşmanın anlaşılırlığını etkileyen konuşma bozukluğudur. Dizartride teneffüs, fonasyon, rezonans, sesletim ve konuşmanın prozodik özellikleri etkilenir.” dedi.

Uzman Lisan ve Konuşma Terapisti Ayşegül Yılmaz, “Konuşma apraksisi ise konuşma seslerinin üretimini sağlayan yapılarda rastgele bir bozukluk olmamasına karşın konuşma üretimini gerçekleştiren hareketlerin açığa çıkmasını sağlayan komutların plan yahut programlamasındaki hasarlanma ile istemli olarak seslerin üretilmesindeki zahmet olarak ortaya çıkar.” dedi.

Kişiye özel konuşma terapisi uygulanabiliyor

Ortaya çıkan bu bozukluklarda ayrıntılı bir lisan ve konuşma değerlendirmesi yapılarak bireye özel konuşma terapisi yaklaşımları ile müdahale programı uygulandığını belirten Yılmaz, bu programlarla kaybedilen marifetlerin kazanılması ve kişinin irtibatının artırılmasının hedeflendiğini söyledi. Yılmaz, “İyileşmenin seviyesi hasara ve buna bağlı olarak etkilenen marifetlere nazaran değişiklik göstermektedir.” dedi.

Afazi terapisinde lisan marifetlerinin geliştirilmesi hedefleniyor

Bu bozuklukların tedavisine ait sistemlerden de bahseden Uzman Lisan ve Konuşma Terapisti Ayşegül Yılmaz, şunları söyledi:

Afazi terapisinde; etkilenen lisan hünerlerinin geliştirilmesi için manaya, konuşma, okuma ve yazma marifetleri desteklenmekte, sözel irtibatı olmayan ya da sonlu olan bireylerde hayata iştiraki ve bireylerle bağlantısı artırmak için jest, mimik kullanımı yahut alternatif ve destekleyici bağlantı formülleri kullanılarak irtibatı sağlamak amaçlanmaktadır.

Bozulmuş konuşma üretiminin düzeltilmesi amaçlanıyor

Dizartri terapisinde; bozulmuş konuşma üretimini düzeltmeyi amaçlayan, irtibat stratejilerinin kullanılmasını artıran ve alternatif irtibat sistemlerinin kullanıldığı sistemler yer almaktadır. Bu emellerle konuşma suratının düzenlenmesi, lisan, dudak ve yüz kaslarının güçlendirilmesi ve uyumun sağlanması, teneffüs idmanları, konuşma anlaşılırlığının artırılması ve kişinin ve aile üyelerinin bağlantı kurmasına yardımcı olacak stratejiler üzere usuller kullanılmaktadır.

Konuşma apraksisi terapisinde; konuşma üretimi ve anlaşılırlığı güzelleştirmeyi amaçlayan yaklaşımlar, motor planlamanın yine oluşturulmasına yönelik yaklaşımlar ve alternatif irtibat stratejileri kullanılmaktadır.

TMU ve tDCS tedavileri de uygulanabiliyor

Edinilmiş lisan ve konuşma bozukluklarının tedavisinde lisan ve konuşma terapisi ile eş vakitli olarak Transkranyal Manyetik İkazım (TMU) tedavisi yahut Transkranyal Gerçek Akım (tDCS) tedavisi de uygulanabilmekte ve terapininin tesirliliğini artırmaktadır.”

Hastanın hikayesi hakkında bilgi edinilmelidir

Bu hastalara yaklaşımın değerine de işaret eden Uzman Lisan ve Konuşma Terapisti Ayşegül Yılmaz, “Bu hastalara yaklaşırken şahsî özellikleri, bozukluk ortaya çıkmadan evvelki durumu, eğitim seviyesi hakkında bilgi sahibi olunmalı, kişinin istekleri dinlenmeli ve terapi planlanırken göz önünde bulundurulmalıdır. Vazifeler kolaydan zora planlanmalı, ağır, kâfi ve tekrarlı uyaranlar verilmeli ve kişinin cevapları hakkında geribildirimde bulunulmalıdır.” dedi.

Ailelere neler tavsiye edersiniz?

Uzman Lisan ve Konuşma Terapisti Ayşegül Yılmaz, hasta yakınlarına da değerli tavsiyelerde bulundu:

“Aileler bu bozukluklara sahip bireylerle irtibata geçmeden evvel şahısların dikkatlerinin onların üzerinde olduğundan emin olmalılar ve göz temasını sürdürmeliler. Konuşma ortamında öbür bir sesli uyaran olmamasına dikkat etmeliler. Konuşma esnasında karşı tarafın daha uygun anlayacağı niyetiyle seslerini yükseltmemeli, bunun yerine kullandıkları lisanı daha kolay tutmalılar. Açık uçlu sorular yerine evet-hayır soruları tercih edilmelidir. Konuşma esnasında karşı tarafın sözcükleri bulup tabir etmesi için vakit tanımalılar. Sözel üretimin sağlanamadığı anlarda bireylerden çizmek, yazmak, el hareketleri ile anlatmak üzere irtibatı devam ettirmeyi sağlayan ögeleri kullanmalarını isteyebilirsiniz. Kusurlu üretimler olduğunda her vakit düzeltmeyin. Kişinin konuşma bozukluğuna sahip olmasının onları günlük ömürden uzaklaştırmasına müsaade vermeyin. Aile içindeki sohbetlere, kıymetli kararların alındığı ortamlara dahil etmeye çalışın.” (BSHA)

En az 10 karakter gerekli


HIZLI YORUM YAP
rk
rk